نام کامل:امیر حسینی,نام مستعار:سیستم مدیریت وبسایت سومار.آدرس سایت:www.petronikanco.com.همکاران:Arman Web

مرا بخاطر بسپار

ورود
  • slid5
  • slid5
  • slide1

روغن صنعتی

مقالات

ﭼﺎه ﻧﻔﺖ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﺣﻔﺮه اي اﺳﺘﻮاﻧﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداري و  ...از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻧﻔﺘﯽ اﯾﺠﺎد ﻣﯽ ، اي ﮐﻪ در زﻣﯿﻦ ﺑﺮاي اﮐﺘﺸﺎف ﺷﻮد و ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻋﻤﻮد و ﯾﺎ ﻣﺎﯾﻞ ﺑﺮ ﺳﻄﺢ زﻣﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ. 

ﭼﺎه ﻋﻤﯿﻖ  بهﭼﺎﻫﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻋﻤﻖ آﻧﻬﺎ از  4500متربیشتر ﺷﻮدچاه عمیق نامیده می شود .در اﯾﺎﻟﺖ ﻣﺘﺤﺪه آﻣﺮﯾﮑﺎ ﺑﻪ ﭼﺎﻫﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻋﻤﻖ  . ﻣﺘﺮ ﺑﺮﺳﺪ ﭼﺎه ﺑﺴﯿﺎر ﻋﻤﯿﻖ ﮔﻮﯾﻨﺪ 7500 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﭼﺎه ﺧﯿﻠﯽ ﻋﻤﯿﻖ و ﭼﺎﻫﻬﺎﯾﯽ را ﮐﻪ ﻋﻤﻖ آﻧﻬﺎ ﺗﺎ 6000آﻧﻬﺎ ﺗﺎ ﭘﺮوژه ﻫﺎي ﭼﺎﻫﻬﺎي ﻋﻤﯿﻖ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﮋوﻫﺸﻬﺎي ﻧﻔﺘﯽ و در ﺳﻨﮕﻬﺎي آذرﯾﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﮐﺘﺸﺎف اﻧﺮژي ﮔﺮﻣﺎﯾﯽ آﺑﻬﺎي زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ﺣﻔﺮ ﻣﯽ ﮔﺮدد 

 

 

ﻋﻤﯿﻖ ﺗﺮﯾﻦ ﭼﺎه اﮐﺘﺸﺎﻓﯽ ﺣﻔﺮ ﺷﺪه  ﻣﺘﺮي ﭘﻮﺳﺘﻪ ﻗﺪﯾﻤﯽ ﻗﺎره 11600 دﮐﻞ ﺣﻔﺎري "ﮐﻼ" ﺗﺎ ﻋﻤﻖ  (Archean-Proterzoic) اي آرﮐﺌﻦ- ﭘﺮوﺗﺮزوﺋﯿﮏ در ﺑﺎﻟﺘﯿﮏ ﻧﻔﻮذ ﮐﺮده و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻤﯿﻖ ﺗﺮﯾﻦ ﭼﺎﻫﻬﺎي اﮐﺘﺸﺎﻓﯽ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﻣﻮﺳﻮم 3 - ﺷﻮد .ﭼﺎه ﻣﺬﮐﻮر ﺑﻪ اس- ﺟﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ.  ﻋﻤﺮ ﭼﺎﻫﻬﺎ و ﻣﺨﺎزن ﻋﻤﺮ ﯾﮏ ﭼﺎه و ﯾﺎ ﻣﺨﺰن از زﻣﺎن رﺳﯿﺪن ﻧﻔﺖ ﯾﺎ ﮔﺎز ﺑﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﯿﻦ در ﺷﺮاﯾﻄﯽ ﮐﻪ داراي ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﻗﺘﺼﺎدي  ﺑﺎﺷﺪ ﺷﺮوع ﺷﺪه و ﺗﺎ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﺳﺘﺨﺮاج از ﭼﺎه و ﯾﺎ ﻣﺨﺰن ﻣﻘﺮون ﺑﻪ ﺻﺮﻓﻪ ﺑﺎﺷﺪ، اداﻣﻪ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ .ﻫﺮﮔﺎه ﻫﺰﯾﻨﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻧﻔﺖ از ﻣﯿﺰان ﻓﺮوش آن ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﭼﺎه را ﻣﯽ ﺑﻨﺪﻧﺪ و ﻋﻤﺮ ﭼﺎه و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﺨﺰن آن را ﺑﻄﻮر ﻣﻮﻗﺖ ﯾﺎ داﺋﻢ ﺧﺎﺗﻤﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺗﻠﻘﯽ ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ.  
      
 
٣ 
اﻧﻮاع ﭼﺎﻫﻬﺎي ﻧﻔﺖ  (Exploration Well) ﭼﺎه اﮐﺘﺸﺎﻓﯽ ﭼﺎه اﮐﺘﺸﺎﻓﯽ اوﻟﯿﻦ ﭼﺎﻫﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻬﺖ ﮐﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت زﻣﯿﻦ ﺷﻨﺎﺳﯽ و آﮔﺎﻫﯽ از وﺿﻌﯿﺖ ﻧﻔﺖ و ﮔﺎز در ﻧﺎﺣﯿﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺣﻔﺮ ﻣﯽ ﺷﻮد .ﺣﻔﺮ ﭼﺎه اﮐﺘﺸﺎﻓﯽ ﭘﺲ از اﻧﺠﺎم ﻣﺮاﺣﻞ اﮐﺘﺸﺎف و ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﻮاﺣﯽ داراي ﭘﺘﺎﻧﺴﯿﻞ ذﺧﯿﺮه ﻧﻔﺖ و ﮔﺎز ﺻﻮرت ﻣﯽ ﮔﯿﺮد .اﮔﺮ اﮐﺘﺸﺎف در ﯾﮏ ﻣﯿﺪان ﻧﻔﺘﯽ ﻣﺘﺸﮑﻞ از دو ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﻣﺨﺰن ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﯾﺪ، اوﻟﯿﻦ ﭼﺎه ﻣﻨﺘﻬﯽ ﺑﻪ ﻫﺮ ﻣﺨﺰن در واﻗﻊ ، ﭼﺎه اﮐﺘﺸﺎﻓﯽ آن ﻣﺨﺰن ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد. 
Delineation  ﭼﺎه ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ Well)(
ﺑﺮاي آﮔﺎﻫﯽ از ﻣﺮزﻫﺎي ﺟﺎﻧﺒﯽ ﻣﺨﺰن ، ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺣﺠﻢ ذﺧﯿﺮه و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﮔﺴﺘﺮش ذﺧﯿﺮه ﻣﺨﺰن ﺑﺎ ﺣﻔﺮ ﭼﺎه ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ ﺣﻔﺮ ﻣﯿﺸﻮد. ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﺣﻔﺎري اﮐﺘﺸﺎﻓﻰ ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻰ اﻃﻼﻋﺎت زﻣﯿﻦ ﺷﻨﺎﺳﻰ وﻟﺮزه ﻧﮕﺎري اﺣﺘﻤﺎل وﺟﻮد ﻧﻔﺖ ﺑﺮرﺳﻰ ﻣﯿﺸﻮد. 
 (Observation Well) ﭼﺎه ﻣﺸﺎﻫﺪه اي
ﭼﺎﻫﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺸﺎﻫﺪه وﺿﻌﯿﺖ ﻣﺨﺰن ﺣﻔﺎري ﺷﻮد ﭼﺎه ﻣﺸﺎﻫﺪه اي ﻧﺎﻣﯿﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد .ﻓﺸﺎر ﻣﺨﺰن، ﺳﻄﺢ آب و ﻧﻔﺖ، ﻧﺴﺒﺖ آب و ﻧﻔﺖ و  ...از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮاردي اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭼﺎﻫﻬﺎي ﻣﺸﺎﻫﺪه اي ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮرﺳﯽ و اﻧﺪازه ﮔﯿﺮي اﺳﺖ.  
 (Succession Well) ﭼﺎه ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ
ﭼﺎه ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ در ﻣﻮاﻗﻌﯽ ﮐﻪ اﻣﮑﺎن ﺑﻬﺮه ﺑﺮداري از ﭼﺎه ﻗﺒﻠﯽ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺣﻔﺎري ﻣﯽ ﺷﻮد .ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل، ﺣﻔﺎري ﭼﺎه ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ در ﻣﺠﺎورت ﭼﺎﻫﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺟﺎﻣﺎﻧﺪﮔﯽ اﺑﺰار ﺣﻔﺎري در آن ﻣﺘﻮﻗﻒ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ اﻧﺠﺎم ﻣﯿﺸﻮد. 
ﭼﺎه ﺗﻮﺳﻌﻪ (Development Well)  اي
ﭘﺲ از ﺣﻔﺎري ﭼﺎﻫﻬﺎي اﮐﺘﺸﺎﻓﯽ و ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ و ﺿﻤﻦ ﺗﺎﯾﯿﺪ ذﺧﯿﺮه داراي ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﺨﺰن ذﺧﯿﺮه، اﻗﺪام ﺑﻪ ﺣﻔﺮ ﭼﺎﻫﻬﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ اي ﻣﯽ ﺷﻮد .اﺳﺘﺨﺮاج ﻧﻔﺖ و ﮔﺎز از ﻣﺨﺰن ﺑﻄﻮر ﻋﻤﺪه از ﻃﺮﯾﻖ ﭼﺎه ﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ اي ﺻﻮرت ﻣﯽ ﮔﯿﺮد. 
۴ 
اﻣﺮوزه در ﺻﻨﻌﺖ ﻧﻔﺖ، ﺻﻨﻌﺖ ﺣﻔﺎري از ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ درﺟﻪ اﻫﻤﯿﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ و ﻣﻼك ﻗﺪرت ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎي ﻧﻔﺘﯽ  روش اﻧﺠﺎم ﻣﯽ2 ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد .ﺣﻔﺎري ﺑﻪ  ﺷﻮد:  
( _ﺣﻔﺎري دوراﻧﯽ 1 Rotational drilling) 
 _ﺣﻔﺎري ﺿﺮﺑﻪ 2 اي  (Cable tool drilling) 
اﻣﺮوزه ﺣﻔﺎري ﺿﺮﺑﻪ اي ﮐﺎرﺑﺮد زﯾﺎدي ﻧﺪارد و ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﭼﺎه ﻫﺎ ﺑﻪ روش ﺣﻔﺎري دوراﻧﯽ (Rotational drilling) ﺣﻔﺮ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ. 
ﺣﻔﺎري دوراﻧﯽ
 از ﻣﺘﻪ ﻫﺎي ﻣﺘﻨﻮﻋﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﺷﻮد. ﻣﺘﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺣﺮﮐﺖ ﭼﺮﺧﺸﯽ روي ﺳﻨﮓ ﺑﺎﻋﺚ ﺧﺮد ﺷﺪن و ،در اﯾﻦ روش ﺣﻔﺎري ﺳﺎﯾﯿﺪه ﺷﺪن آن ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ و اﻧﺮژي ﻻزم ﺑﺮاي ﺑﻪ ﭼﺮﺧﺶ در آوردن ﻣﺘﻪ و ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﺳﯿﺴﺘﻢ دوراﻧﯽ ﺗﺎﻣﯿﻦ ﻣﯽ ﮔﺮدد . از ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﻋﻮاﻣﻠﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﯾﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﺣﻔﺎري ﻣﯽ ﺷﻮد ﮔﻞ ﺣﻔﺎري اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻋﻤﻠﯿﺎت ﺣﻔﺎري ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺧﻮن در ﺑﺪن اﻧﺴﺎن ﻋﻤﻞ ﻣﯿﮑﻨﺪ ﺑﺪﯾﻦ ﺻﻮرت ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﭼﺮﺧﺶ ﻣﺘﻪ از ﻧﺎزل ﻫﺎي)ﺳﻮراخ (ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮ روي ﻣﺘﻪ ﺧﺎرج ﺷﺪه و  را ﺑﺎ ﺑﻬﺮه ﻣﻨﺪي از ﺧﺎﺻﯿﺖ ﺣﻤﻞ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﯿﻦ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﯿﺪﻫﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﺎﻋﺚ (Cutting) ﮐﻨﺪه ﻫﺎي ﺣﻔﺎري اﻓﺰاﯾﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﺣﻔﺎري ﺷﺪه و از ﻗﻔﻞ ﺷﺪن ﻣﺘﻪ در ﭼﺎه ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي ﻣﯽ ﮐﻨﺪ .اﻣﺮوزه ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ در ﻫﻤﻪ ﺟﺎي دﻧﯿﺎ ﺑﺮاي ﺣﻔﺮ ﭼﺎه ﻫﺎي ﻧﻔﺘﯽ ﯾﺎ ﮔﺎزي از ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎري دوراﻧﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﺷﻮد. 
             
۵ 
ﺣﻔﺎري ﺿﺮﺑﻪ اي دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎي ﺣﻔﺎري ﺿﺮﺑﻪ اي و ﯾﺎ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﺿﺮﺑﻪ اي، دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎي ﺳﺎده اي ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﭘﮋوﻫﺸﻬﺎي آب ﯾﺎﺑﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻫﺴﺘﻨﺪ .از اﯾﻦ دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺮاي ﺣﻔﺮ ﭼﺎه ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در داﺧﻞ ﺳﻨﮕﻬﺎي ﻣﻘﺎوم ﻗﺮار دارﻧﺪ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ .اﺻﻮل ﮐﺎر ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﺿﺮﺑﻪ اي ﺧﺮدﮐﺮدن ﺳﻨﮕﻬﺎﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﻮﺳﯿﻠﻪ ﻣﺘﻪ اي ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﺘﻪ ﺣﻔﺎري ﯾﺎ ﺗﺮﭘﺎن اﻧﺠﺎم ﻣﯽ ﮔﯿﺮد .ﻣﺘﻪ ﻫﺎ ﺑﻄﻮر ﻣﻨﻈﻢ از ارﺗﻔﺎع ﺛﺎﺑﺘﯽ روي ﺳﻨﮓ ﻓﺮود ﻣﯽ آﯾﻨﺪ .دﺳﺘﮕﺎه ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﯾﮏ ﺧﺮك ﭼﻬﺎر ﻗﻄﺒﯽ و ﯾﺎ ﯾﮏ دﮐﻞ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻪ ﻫﺎي ﺣﻔﺎري ﺑﺎ ﯾﮏ ﻗﺮﻗﺮه ﺑﺮﮔﺸﺖ دﻫﻨﺪه روي آن آوﯾﺰان ﻣﯽ ﮔﺮدﻧﺪ. اﯾﻦ ﻣﺘﻪ ﻫﺎ داراي ﺣﺮﮐﺖ رﻓﺖ و ﺑﺮﮔﺸﺘﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﺮاي اﺟﺮاي ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎي ﺣﺮﮐﺘﯽ ﭘﺎﺋﯿﻦ و ﺑﺎﻻ، از دﺳﺘﮕﺎه رﻓﺖ و ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺟﺪا ﮔﺮدﯾﺪه و ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ اي ﺑﻪ ﻧﺎم ﭼﺮخ ﻗﺮﻗﺮه ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻧﺼﺐ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﮑﺎر ﻣﯽ رود،اﺗﺼﺎل ﻣﯽ ﯾﺎﺑﻨﺪ .ﺧﺮﮐﻬﺎي ﺟﺪا ﺷﻮﻧﺪه، ﭼﻮﺑﯽ و ﯾﺎ ﻓﻠﺰي ﻫﺴﺘﻨﺪ .ﭘﺎﯾﻪ ﻫﺎ روي داﻟﻬﺎي ﺳﯿﻤﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻗﺒﻞ از ﻣﻮﻧﺘﺎژ دﺳﺘﮕﺎه آﻣﺎده ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ، ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ .دﮐﻞ ﻫﺎي ﺧﻢ ﺷﻮﻧﺪه ﯾﺎ ﺗﻠﺴﮑﻮﭘﯽ، دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎي ﺧﻮدﮐﺎر ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻤﻞ ﺣﻔﺎري را ﻣﺠﻬﺰ ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ .اﯾﻦ دﮐﻠﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت داﺋﻤﯽ در ﭘﺸﺖ ﯾﮏ ﮐﺎﻣﯿﻮن ﻧﯿﺰ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ .دﮐﻠﻬﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ ﮐﺎﺑﻠﻬﺎي ﻣﺤﮑﻢ روي ﺑﻠﻮﮐﻬﺎي ﺳﯿﻤﺎﻧﯽ اﺳﺘﻮار ﺷﻮﻧﺪ. 
ﻋﻤﯿﻖ ﺗﺮﯾﻦ ﭼﺎه ﺑﺎ روش ﺿﺮﺑﻪ اي
 و ﺑﺎ 1953 ﺗﺎ 1948 ﻋﻤﯿﻖ ﺗﺮﯾﻦ ﭼﺎه ﮐﻪ ﺑﺎ اﯾﻦ روش در اﯾﺎﻟﺖ ﻧﯿﻮﯾﻮرك ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﮐﺖ ﮔﺎز ﻃﺒﯿﻌﯽ اﯾﺎﻟﺖ ﻧﯿﻮﯾﻮرك از ﺳﺎل   . ﻓﻮت ﺣﻔﺮ ﮔﺮدﯾﺪه ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻔﺖ ﻧﺮﺳﯿﺪه ﺑﻮد 11145ﻋﻤﻖ
ﻣﺸﮑﻼت ﺣﻔﺎري 
  (blow out) ورود ﺳﯿﺎﻻت از ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎ ﺑﻪ درون ﭼﺎه
ﮔﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ داﺧﻞ ﭼﺎه ﻓﺮﺳﺘﺎده ﻣﯽ (Formation) ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎ ، ﺷﻮد داراي ﻓﺸﺎر ﻣﺸﺨﺼﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﯾﻦ ﻓﺸﺎر و ﺳﯿﺎﻻت ﻣﻮﺟﻮد در اﯾﻦ ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎ را ﮐﻨﺘﺮل ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ .اﮔﺮ ﻓﺸﺎر ﮔﻞ ﮐﻤﺘﺮ از ﻓﺸﺎر ﺳﺎزﻧﺪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽ ﺷﻮد ﺳﯿﺎﻻت ﻣﻮﺟﻮد در اﯾﻦ ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎ ﺑﻪ درون ﭼﺎه ﻧﻔﻮذ  ﮐﻨﻨﺪ .اﮔﺮ اﯾﻦ ﺳﯿﺎل ﮔﺎز ﯾﺎ ﺑﺨﺎر آب ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺴﯿﺎر ﺧﻄﺮﻧﺎك اﺳﺖ؛ ﺣﺘﯽ اﮔﺮ ﺳﯿﺎل وارد ﺷﺪه ﻣﺎﯾﻊ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﯿﺰ زﯾﺎن آور اﺳﺖ و ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﺎﻫﯿﺖ ﮔﻞ ﻣﯽ ﺷﻮد و ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﮔﻞ را از ﺑﯿﻦ ﺑﺒﺮد .ﺑﻪ ﭘﺪﯾﺪه وارد ﺷﺪن ﺳﯿﺎﻻت از ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎ ﺑﻪ داﺧﻞ ﮔﻞ   .ﮔﻮﯾﻨﺪ blow out
۶ 
از دﺳﺖ رﻓﺘﻦ ﮔﻞ ( Mud loss) 
اﯾﻦ ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﻋﮑﺲ ﻓﺮآﯾﻨﺪ  اﺳﺖ؛ ﯾﻌﻨﯽ ﻓﺸﺎر ﮔﻞ ﺑﻪ ﺣﺪي زﯾﺎد اﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﻞ ﺣﻔﺎري ﺑﻪ داﺧﻞ ﺳﺎزﻧﺪ ﻧﻔﻮذ blow out ﻣﯽ ﮐﻨﺪ و ﺑﺎﻋﺚ ﻫﺪر رﻓﺘﻦ ﮔﻞ ﺣﻔﺎري ﻣﯽ ﺷﻮد .اﮔﺮ اﯾﻦ اﻣﺮ در ﻻﯾﻪ ي ﻣﺨﺰن اﺗﻔﺎق ﺑﯿﺎﻓﺘﺪ، ﺑﺎﻋﺚ ﭘﺮﺷﺪن ﺧﻠﻞ و ﻓﺮج ﻣﺨﺎزن ﻧﻔﺖ و ﮔﺎز ﺑﺎﺑﺨﺶ ﻫﺎي ﺟﺎﻣﺪ ﮔﻞ ﺣﻔﺎري ﮐﻪ در اﺻﻄﻼح ﮔﻞ ﮐﺒﺮه (mud cake)  اي ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد ﺷﺪه و از ﻣﯿﺰان ﺑﻬﺮه دﻫﯽ ﻣﺨﺰن  ﮐﺎﺳﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد .در ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ از دﺳﺖ رﻓﺘﻦ ﮔﻞ ﺣﻔﺎري ﺑﺎﻋﺚ اﯾﺠﺎد ﺧﺴﺎرت ﻣﺎﻟﯽ ﻣﯽ ﺷﻮد . ﺑﺎﯾﺪ ﯾﺎدآور ﺷﺪ ﮐﻪ ﮔﻞ ﺣﻔﺎري ﭘﯿﭽﯿﺪه ﺗﺮﯾﻦ ﺳﯿﺎﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺸﺮ ﺑﻪ آن دﺳﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ و ﻣﺎده ارزان ﻗﯿﻤﺘﯽ ﻧﯿﺴﺖ.  
ﻫﺮز رﻓﺘﻦ آب ﮔﻞ ﺣﻔﺎري  (Filler loss) 
ﮔﺎﻫﯽ ﮔﻞ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ وارد ﺳﺎزﻧﺪ ﻧﻤﯽ ﺷﻮد و ﻓﻘﻂ آب اﯾﻦ ﺗﺮﮐﯿﺐ داﺧﻞ ﺳﺎزﻧﺪ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻋﺚ ﺧﺮاب ﺷﺪن ﮔﻞ ﺣﻔﺎري ﺷﺪه  و ﮐﺎراﯾﯽ آن را ﮐﺎﻫﺶ ﻣﯽ دﻫﺪ. 
ﮔﻞ ﺣﻔﺎري داراي وﯾﮋﮔﯽ  ﻫﺎي زﯾﺮ اﺳﺖ: 
 _اﺻﻄﮑﺎك ﺑﯿﻦ ﻣﺘﻪ و ﻻﯾﻪ 1 ﻫﺎي ﺳﻨﮕﯽ را ﮐﻢ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﺣﻔﺎري روان ﺗﺮ ﭘﯿﺶ رود و ﻣﺘﻪ در ﺳﻨﮓ ﮔﯿﺮ ﻧﮑﻨﺪ .  _ﺣﺮارت ﻧﺎﺷﯽ از اﺻﻄﮑﺎك ﺑﯿﻦ ﻣﺘﻪ و ﻻﯾﻪ 2 ﻫﺎي ﺳﻨﮕﯽ را ﺑﻪ ﺳﺮﭼﺎه ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ.  
_ ﺧﺮده ﺳﻨﮓ 3 ﻫﺎي ﺑﺮﺟﺎي ﻣﺎﻧﺪه از ﺣﻔﺎري را ﮐﻪ در ﺻﻮرت ﺑﺎﻗﯿﻤﺎﻧﺪن در ﺗﻪ ﭼﺎه ﺑﻪ ﭘﺮه ﻫﺎي ﻣﺘﻪ ﺣﻔﺎري ﮔﯿﺮ ﮐﺮده و ﻣﺎﻧﻊ ﺣﺮﮐﺖ آن ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ، از ﭼﺎه ﺑﯿﺮون ﻣﯽ آورد. 
 _ﮔﻞ ﮐﺒﺮه 4 اي  ﻻﯾﻪ اي ﺑﺮ دﯾﻮاره اﯾﺠﺎد ﻣﯽ (mud cake)  ﮐﻨﺪ .در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﺑﺮﺧﯽ از ﻻﯾﻪ ﻫﺎي ﺳﻨﮕﯽ)ﻏﯿﺮ ﻣﺨﺰﻧﯽ (ﮐﻪ ﺳﺴﺖ و ﻧﺎﭘﺎﯾﺪارﻧﺪ و ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ در ﻣﺤﻞ دﻫﺎﻧﻪ ي ﭼﺎه ﻣﺸﮑﻞ رﯾﺰش ﯾﺎ ﮔﺮﻓﺘﮕﯽ اﯾﺠﺎد ﮐﻨﻨﺪ، ﺑﺎ اﯾﻦ ﺟﺪاره ﭘﻮﺷﺸﯽ ﭘﺎﯾﺪار ﻣﯽ ﯾﺎﺑﻨﺪ. 
 _در ﻣﺴﯿﺮ رﺳﯿﺪن ﺑﻪ ﻻﯾﻪ 5  ﻣﺨﺰﻧﯽ، ﻣﺘﻪ از ﻣﯿﺎن ﻻﯾﻪ ﻫﺎي زﯾﺎدي ﻋﺒﻮر ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﺑﻌﻀﯽ از اﯾﻦ ﻻﯾﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺧﻮدي ﺧﻮد ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ و ﺣﺎوي ﻣﻘﺪاري ﺳﯿﺎل ﻫﺴﺘﻨﺪ .ﻓﺸﺎري ﮐﻪ ﺳﺘﻮن ﮔﻞ ﺣﻔﺎري ﺑﺮ دﯾﻮاره ي ﭼﺎه وارد ﻣﯽ ﮐﻨﺪ، از ورود اﯾﻦ ﺳﯿﺎﻻت ﺑﻪ درون ﭼﺎه ﭘﯿﺸﮕﯿﺮي ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ .ﺷﺎﯾﺪ اﯾﻦ از ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ وﯾﮋﮔﯿﻬﺎﺋﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﮔﻞ ﺣﻔﺎري در ﻣﺮﺣﻠﻪ ي ﺣﻔﺎري از آن ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ. 
٧ 
ﻧﻘﺶ ﮔﻞ ﺣﻔﺎري 
ﻧﺨﺴﺖ، ﺧﺎرج ﮐﺮدن ﺧﺮده ﺳﻨﮓ ﻫﺎي ﮐﻨﺪه ﺷﺪه از اﻃﺮاف ﻣﺘﻪ و آوردن آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ؛ دوم، ﺧﻨﮏ ﮐﺮدن و ﺗﻘﻠﯿﻞ اﺻﻄﮑﺎك ﻣﺘﻪ ﺑﺎ زﻣﯿﻦ؛ ﺳﻮم، ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ دﯾﻮاره ﭼﺎه و ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ از رﯾﺰش ﻃﺒﻘﺎت؛ ﭼﻬﺎرم، اﯾﺠﺎد ﺗﻌﺎدل ﺑﯿﻦ ﻣﺎﯾﻌﺎت درون ﻃﺒﻘﺎت و ﻣﺎﯾﻌﺎت داﺧﻞ ﭼﺎه؛ ﭘﻨﺠﻢ، اﻧﺘﻘﺎل ﮔﺎز و ﯾﺎ ﻧﻔﺖ از ﻃﺒﻘﺎت زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ و درون دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎي اﻧﺪازه ﮔﯿﺮي ﻣﺜﻞ دﺳﺘﮕﺎه ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﮔﺎزﻫﺎ و ﯾﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪه ﻧﻮع ﮔﺎز. 
وﻇﯿﻔﻪ ﮔﻞ ﺣﻔﺎري 
وﻇﯿﻔﻪ اﺻﻠﯽ ﮔﻞ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﮕﻬﺪاﺷﺘﻦ ﻓﺸﺎر ﻫﯿﺪرواﺳﺘﺎﺗﯿﮑﯽ در داﺧﻞ ﭼﺎه اﺳﺖ .اﮔﺮ ﻓﺸﺎر ﮔﻞ از ﻓﺸﺎر ﻣﻮاد ﻣﻮﺟﻮد در داﺧﻞ   ﮔﻞ ﻣﯽ ﺷﻮد .اﮔﺮ ﺣﻔﺎر (loss) ﭼﺎه ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﮔﻞ ﺑﻪ داﺧﻞ ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎ ﻧﻔﻮذ ﮐﺮده و ﺑﺎﻋﺚ ﮐﻢ ﺷﺪن ﺳﺮﭼﺎﻫﯽ ﻣﺘﻮﺟﻪ اﯾﻦ ﺟﺮﯾﺎن ﻧﺸﻮد ﮔﻞ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﮐﻢ ﺷﺪه و ﺑﻌﺪ از ﺗﻤﺎم ﺷﺪن و ﯾﺎ ﮐﻢ ﺷﺪن ﻓﺸﺎر ﮔﻞ، ﭼﺎه ﻓﻮران  ﻣﯽ ﮐﻨﺪ .اﯾﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﯿﺸﻮد ﮐﻪ دﮐﻞ ﺣﻔﺎري ﻧﺎﺑﻮد ﺷﻮد .در ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ درون آﻧﻬﺎ ﮔﺎز ﯾﺎ ﻧﻔﺖ وﺟﻮد (flow rate) دارد اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ آﺗﺶ ﺳﻮزي ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و ﻣﻮﺟﺐ ﮔﯿﺮ ﮐﺮدن ﻟﻮﻟﻪ ﺣﻔﺎري در ﭼﺎه ﻣﯿﺸﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺧﻮد ﻣﻮﺟﺐ اﺷﮑﺎل در ﺣﻔﺎري ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﺑﺮاي ﺳﻨﮕﯿﻦ ﮐﺮدن ﮔﻞ از ﻣﻮاد ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﻫﻤﭽﻮن ﻧﻤﮏ و  ...اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯿﺸﻮد. اﯾﻦ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت را ﺑﺎ آزﻣﺎﯾﺶ و ﺑﻪ ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﯽ آورﻧﺪ . 
ﮔﯿﺮ ﮐﺮدن اﺑﺰار ﺣﻔﺎري درون ﭼﺎه 
ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ در ﺣﯿﻦ ﺣﻔﺎري ﯾﺎ اﻣﻮر ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﮐﻪ درون ﭼﺎه اﻧﺠﺎم ﻣﯽ ﺷﻮد، ﺑﺮﺧﯽ از اﺑﺰارﻫﺎي ﺣﻔﺎري درون ﭼﺎه ﮔﯿﺮ ﮐﺮده و ﯾﺎ ﺑﻪ درون آن ﭘﺮﺗﺎب ﺷﻮﻧﺪ. ﻣﺘﺪاول ﺗﺮﯾﻦ اﯾﻦ ﺣﻮادث ﮔﯿﺮ ﮐﺮدن رﺷﺘﻪ ﻫﺎي ﺣﻔﺎري ﺑﻪ دﯾﻮاره ﭼﺎه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ آن  ﻣﯽ ﮔﻮﯾﻨﺪ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻗﻄﻌﻪ اي ﺑﻪ درون ﭼﺎه ﭘﺮﺗﺎب ﺷﻮد ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ روش ﻫﺎ و stacking   . آن ﻗﻄﻌﻪ را ﺧﺎرج ﮐﺮد(Fishing)اﺑﺰارﻫﺎي ﻣﺎﻧﺪه ﯾﺎﺑﯽ
رﯾﺰش ﻻﯾﻪ ﻫﺎ درون ﭼﺎه
در ﺣﯿﻦ ﺣﻔﺎري ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻻﯾﻪ ﯾﺎ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ، ﻫﺎﯾﯽ ﺑﺮﺳﯿﻢ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎر ﺳﺴﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ درون ﭼﺎه رﯾﺰش ﮐﻨﻨﺪ ﻻﯾﻪ اي ﮐﻪ ﺣﻔﺎري ﻣﯽ ﮐﻨﯿﻢ از ﺟﻨﺲ رس ﺑﺎﺷﺪ و در ﺗﻤﺎس ﺑﺎ آب ﮔﻞ ﺣﻔﺎري ﺑﺎ آن ﺳﺎزﻧﺪ، اﻓﺰاﯾﺶ ﺣﺠﻢ ﭘﯿﺪا ﮐﻨﺪ و ﭼﺎه
٨ 
راﻣﺴﺪود ﮐﻨﺪ .روﺷﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺣﻞ اﯾﻦ ﻣﺸﮑﻞ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﻣﯽ ﺷﻮد اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ اﻣﮑﺎن دارد از ﮔﻠﯽ ﺑﺎ ﭘﺎﯾﻪ ﻫﺎي روﻏﻨﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد و ﺳﺎزﻧﺪ ﻧﯿﺰ ﺳﺮﯾﻌﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺟﺪاري ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه ﺷﻮد .اﻣﺎ اﮔﺮ ﺳﺎزﻧﺪ، ﺳﺴﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ (Casing) درون ﭼﺎه رﯾﺰش ﻣﯽ ﮐﻨﺪ و ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﺪﻓﻮن ﺷﺪن ﻣﺘﻪ ﺣﻔﺎري ﻧﯿﺰ ﺷﻮد .روﺷﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي از اﯾﻦ ﻣﺸﮑﻞ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﻣﯽ ﺷﻮد اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﻞ ﺣﻔﺎري را ﻃﻮري ﻃﺮاﺣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ در ﻣﺤﻞ ﺳﺎزﻧﺪ ﺳﺴﺖ، ﮔﻞ (mud cake) ﮐﺒﺮه  زﯾﺎدي اﯾﺠﺎد ﺷﻮد و ﻣﺎﻧﻊ رﯾﺰش ﺳﺎزﻧﺪ ﺷﻮد. 
ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژي روش ﻫﺎي ﺣﻔﺎري 
اﻧﻮاع روش ﻫﺎي ﺣﻔﺎري از ﻧﻈﺮ ﻣﺴﯿﺮ ﺣﻔﺎري ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: 
ﺣﻔﺎري ﻋﻤﻮدي  (vertical drilling) 
ﺣﻔﺎري ﺑﺼﻮرت ﻋﻤﻮد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﯿﻦ اﻧﺠﺎم ﻣﯽ ،در اﯾﻦ روش ﺷﻮد اﻣﺎ در ﻫﺮ ﺣﻔﺎري ﯾﮏ اﻧﺤﺮاف از ﻣﺴﯿﺮ    . درﺟﻪ ﺑﺎﺷﺪ2 ﺗﺎ 1 وﺟﻮد دارد ﮐﻪ در روش ﻋﻤﻮدي اﯾﻦ اﻧﺤﺮاف ﺑﺎﯾﺪ ﺧﯿﻠﯽ ﮐﻢ و در ﺣﺪ (drift)
ﺣﻔﺎري اﻧﺤﺮاﻓﯽ (Slant well)  
ﻣﺴﯿﺮ ﺣﻔﺎري ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﻮر ﻋﻤﻮد ﺑﺮ ﺳﻄﺢ زﻣﯿﻦ داراي زاوﯾﻪ اﺳﺖ و ﺣﺘﯽ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﻬﻨﮕﺎم ﺣﻔﺎري  ،در اﯾﻦ روش ﻋﻤﻮدي در ﯾﮏ ﻗﺴﻤﺖ رﺷﺘﻪ ﻫﺎي ﺣﻔﺎري ﺑﻪ دﯾﻮاره ﭼﺎه ﮔﯿﺮ ﮐﻨﻨﺪ و آزاد ﮐﺮدن آﻧﻬﺎ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ و اﺟﺒﺎراً ﺑﻪ ﻗﻄﻊ آن ﻗﺴﻤﺖ از ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎي ﺣﻔﺎري ﮐﻪ ﺑﻪ دﯾﻮاره ﭼﺎه ﮔﯿﺮ ﮐﺮده اﺳﺖ ﺑﭙﺮدازﯾﻢ و ﭘﺲ از ﺳﯿﻤﺎن ﮐﺮدن آن ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﺣﻔﺎري اﻧﺤﺮاﻓﯽ اﯾﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ را دور زده و دوﺑﺎره ﺑﻪ ﻣﺴﯿﺮ ﺣﻔﺎري ﻗﺒﻠﯽ ﺑﺎزﮔﺮدﯾﻢ. 
ﺣﻔﺎري اﻓﻘﯽ  (Horizontal drilling)
 درﺟﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﻮر ﭼﺎه اﻧﺠﺎم ﻣﯽ 90 ﺣﻔﺎري در اﯾﻦ روش، ﺑﺎ زاوﯾﻪ  ﺷﻮد .اﯾﻦ ﻧﻮع ﺣﻔﺎري ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ درﺳﻨﮓ ﻣﺨﺰن ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺼﺮﻓﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﭼﺮا ﮐﻪ ﺳﻄﺢ ﺗﻤﺎس ﻣﺨﺰن را ﺑﺎ ﭼﺎه اﻓﺰاﯾﺶ داده و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﺮداﺷﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮ و ﺑﻬﺘﺮ از ﻣﺨﺰن ﺷﻮد، اﻣﺎ اﯾﻦ روش ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژي ﺑﺎﻻﯾﯽ ﻧﯿﺰ دارد. 
 
٩ 
 
  (Multilateral Drilling) ﺣﻔﺎري ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ
اﯾﻦ روش ﺑﯿﺸﺘﺮ در ﭼﺎه ﻫﺎﯾﯽ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ ﯾﺎ ﻫﻤﺎن ﺳﮑﻮﻫﺎي ﻧﻔﺘﯽ و (offshore) ﮔﯿﺮد ﮐﻪ ﺑﺮ ﺳﻄﺢ درﯾﺎ ﮔﺎزي درﯾﺎﯾﯽ ﻗﺮار دارﻧﺪ .در اﯾﻦ روش از ﯾﮏ ﺳﮑﻮ در ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎري اﻧﺠﺎم ﻣﯽ، ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﻮد ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻫﻢ زﻣﺎن ﻣﯽ ﺗﻮان ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻧﻘﻄﻪ در ﯾﮏ ﻣﺨﺰن ﯾﺎ ﻣﺨﺎزن ﻣﺨﺘﻠﻒ را ﺣﻔﺎري ﮐﺮد. 
 (Under Balance Drilling) UBD ﺣﻔﺎري ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر
اﯾﻦ روش داراي ﺳﺮﻋﺖ ﺣﻔﺎري ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺎﻻﯾﯽ اﺳﺖ. در اﯾﻦ ﺗﮑﻨﯿﮏ ﻓﺸﺎر ﮔﻞ ﺣﻔﺎري را ﻃﺒﻖ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎ و ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻓﻮران ﭼﺎه ﻧﺸﻮد ﺑﻪ ﻣﯿﺰاﻧﯽ ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺗﺮ از ﻓﺸﺎر ﺳﺎزﻧﺪ و ﺳﯿﺎل ﻣﻮﺟﻮد در آن ﻣﯽ رﺳﺎﻧﻨﺪ.ﮐﺎرﺑﺮد اﺻﻠﯽ اﯾﻦ روش ﺑﺮاي ﺣﻔﺎري ﺳﺎزﻧﺪ ﻫﺎي ﺳﺨﺖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻓﺸﺎر روي اﯾﻦ ﺳﺎزﻧﺪ ﻫﺎ ﮐﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﻓﺸﺎر ﺧﻮد ﺳﺎزﻧﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﭘﺎﺷﯿﺪه ﺷﺪن آن ﻣﯽ ﺷﻮد و ﺳﺮﻋﺖ ﺣﻔﺎري را ﺗﺎ ﺣﺪ زﯾﺎدي ﺑﺎﻻ ﻣﯽ ﺑﺮد اﻟﺒﺘﻪ اﯾﻦ روش ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژي ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻪ اي دارد. 
  
  
١٠
  
روش ﻫﺎي ﻧﻮﯾﻦ ﺣﻔﺎري 
ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژي ﺣﻔﺎري ﻟﯿﺰري 
 ﺷﺮوع ﺷﺪه 1977 ﭘﮋوﻫﺶ در ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوري ﻟﯿﺰر ﺑﺮاي ﺣﻔﺎري ﭼﺎه ﻧﻔﺖ اوﻟﯿﻦ ﺑﺎر در ارﺗﺶ آﻣﺮﯾﮑﺎ در ﺳﺎل  ﺑﺮاﺑﺮ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ .ﻫﺪف 100 ﺗﺎ 10 اﺳﺖ .اﯾﻦ آزﻣﺎﯾﺶ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺣﻔﺎري ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﯾﻦ روش ﺑﯿﻦ اﺻﻠﯽ ﺗﻤﺎﻣﯽ آزﻣﺎﯾﺶ ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺗﺎﮐﻨﻮن ﺑﺎ ﻟﯿﺰر اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ، دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﻣﻘﺪار ﺣﻔﺎري ﺑﺎ ﮐﻤﺘﺮﯾﻦ ﻫﺰﯾﻨﻪ  ﺗﻮﺳﻂ دو (Miracle project) ﻣﻤﮑﻦ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﻮان ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ .آزﻣﺎﯾﺸﯽ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﭘﺮوژه ﻣﯿﺮاﮐﻞ داﻧﺸﻤﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻫﺎي ﺑﺮﯾﻦ و ﮔﺮﯾﻮس اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺖ .در اﯾﻦ آزﻣﺎﯾﺶ از اﻣﻮاﺟﯽ ﺑﺎ ﻃﻮل ﻣﻮج µm 8  و ﺑﺎ ﺗﻮان ﻟﯿﺰري 3 / ﮐﯿﻠﻮ وات ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺗﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ ﻃﯽ ﭼﻬﺎر ﺛﺎﻧﯿﻪ ﺗﺎﺑﺶ ﻟﯿﺰري ﺑﻪ ﻋﻤﻖ ﺳﻪ اﯾﻨﭻ در ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﺣﻔﺎري 1200  ﺗﺎ 600 ﻧﻤﺎﯾﺪ .ﺑﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻟﯿﺰري، ﻗﺎدر ﺧﻮاﻫﯿﻢ ﺑﻮد ﺳﺮﻋﺖ ﺣﻔﺎري را ﺗﺎ اﻧﺪازه ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ اﻓﺰاﯾﺶ دﻫﯿﻢ .اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژي ﻟﯿﺰري ﺑﺮاي ﺣﻔﺎري ﭼﺎه ﻧﻔﺖ، ﭘﯿﺎﻣﺪ ﻫﺎي ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ اي را ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه دارد .از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ آﻧﻬﺎ ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ اﯾﺠﺎد دﯾﻮاره ﺳﺮاﻣﯿﮑﯽ در ﭼﺎه، ﮐﺎﻫﺶ اﺣﺘﻤﺎل ﺗﻮﻗﻒ ﻋﻤﻠﯿﺎت ﺣﻔﺎري، ﮐﺎﻫﺶ ﺗﻌﺪاد روز ﻫﺎي ﺣﻔﺎري، اﯾﺠﺎد ﻗﻄﺮ ﯾﮑﺴﺎن از ﺳﻄﺢ ﺗﺎ اﻧﺘﻬﺎي ﭼﺎه، ﮐﺎﻫﺶ اﺣﺘﻤﺎل ﮔﯿﺮﮐﺮدن ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎي ﺣﻔﺎري، اﻣﮑﺎن اﺳﺘﻔﺎده از ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎي ﺳﺒﮏ ﺑﻪ ﺟﺎي ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎي
١١ 
 ﺑﺮاﺑﺮ اﺷﺎره ﮐﺮد .ﯾﮑﯽ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ 100 ﺗﺎ 10 ﺳﻨﮕﯿﻦ، ﮐﺎﻫﺶ آﻟﻮدﮔﯽ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ و اﻓﺰاﯾﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﺣﻔﺎري از ﻣﻌﺎﯾﺐ ﺣﻔﺎري ﻟﯿﺰري اﻧﺘﻘﺎل اﻧﺮژي ﻟﯿﺰر از ﻣﻨﺒﻊ آن در ﺳﻄﺢ ﭼﺎه ﺑﻪ ﻋﺪﺳﯽ آن در اﻧﺘﻬﺎي ﭼﺎه ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ .ﻣﮑﺎﻧﯿﺰم ﺣﻔﺎري ﺑﻮﺳﯿﻠﻪ ﻟﯿﺰر ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﺮﺧﻮرد اﺷﻌﻪ ﻟﯿﺰر، ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﺧﺮد ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ذوب و در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺳﻮم ﺑﺨﺎر ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ .دراﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺟﺖ ﺳﯿﺎﻟﯽ، ﺑﺨﺎر ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺷﺪه را ﺑﻪ ﺟﺪاره ﭼﺎه ﭼﺴﺒﺎﻧﺪه ﮐﻪ ﺧﻮد ﺑﻪ اﯾﺠﺎد دﯾﻮاره ﺳﺮاﻣﯿﮑﯽ در ﺟﺪاره ﭼﺎه ﻣﯽ ﮔﺮدد. اﯾﺠﺎد ﺟﺪاره ﺳﺮاﻣﯿﮑﯽ ﻓﻮاﯾﺪ ﻓﺮاواﻧﯽ را ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه دارد. 
  (PCD) ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژي ﺣﻔﺎري ﮐﺎﻧﺎل ﭘﻼﺳﻤﺎ
اﺑﺪاع روش ﻫﺎي ﺣﻔﺎري ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﮐﺎﻫﺶ ﻫﺰﯾﻨﻪ و آﺳﺎن ﺷﺪن ﻋﻤﻠﯿﺎت از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻬﻢ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﻮزه از ﺻﻨﻌﺖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﺨﺎزن ﻫﯿﺪروﮐﺮﺑﻮري در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺨﺖ و دﺷﻮار و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﮐﺎﻫﺶ ﻃﻮل دوره ﺣﻔﺎري ﮐﻪ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺳﻨﮕﯿﻨﯽ را ﺑﻪ دﻧﺒﺎل دارد، ﻣﺘﺨﺼﺼﯿﻦ اﯾﻦ رﺷﺘﻪ ﻫﻤﻮاره در ﭘﯽ آن ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﯾﻦ روش را ﺑﺮاﺳﺎس داﻧﺶ ﻓﻨﯽ روز ﺑﺮاي ﺣﻔﺎري ﭼﺎه ﻧﻔﺖ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﮐﺮده و آﻣﺎده ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﻋﻤﻠﯿﺎﺗﯽ ﮐﻨﻨﺪ. ﯾﮑﯽ از روش ﻫﺎي ﻧﻮﯾﻦ ﺣﻔﺎري، روش ﺣﻔﺎري ﮐﺎﻧﺎل ﭘﻼﺳﻤﺎ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. 
 اﺳﮑﺎﺗﻠﻨﺪ، اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺮق ﭘﺎﻟﺴﯽ و ﭘﻼﺳﻤﺎ ﺑﺎ ﻗﺪرت اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ ﺑﺎﻻ را Strathclyde ﮔﺮوﻫﯽ از ﻣﺤﻘﻘﺎن در داﻧﺸﮕﺎه ﺑﺮاي ﺣﻔﺎري در ﺳﻨﮓ ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﺮدﻧﺪ .ﻣﺤﻘﻘﺎن ﺗﺨﻤﯿﻦ ﻣﯿﺰﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﯾﻦ ﺗﮑﻨﯿﮑﻬﺎي ﺟﺪﯾﺪ اﮐﺘﺸﺎف، ﺗﻨﻬﺎ از   . ﻣﯿﻠﯿﺎرد ﺑﺸﮑﻪ ﻧﻔﺖ اﺳﺘﺨﺮاج ﮐﺮد3/1  ﻣﯿﺘﻮان ﺣﺠﻤﯽ ﻣﻌﺎدل ،ﭼﺎﻫﻬﺎي ﻣﻮﺟﻮد در درﯾﺎي ﺷﻤﺎل
ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﯾﻦ ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژﯾﻬﺎ از ﻃﺮﯾﻖ ﻋﻤﻠﯿﺎت ﺗﺮﻣﯿﻤﯽ در ﭼﺎه ﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد و اﮐﺘﺸﺎف ﺑﺎ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﮐﺎراﺗﺮ و ﺗﻮﺳﻌﮥ ذﺧﺎﯾﺮ  ﺳﺎل آﯾﻨﺪه ﺣﻔﻆ ﮐﻨﻨﺪ .در ﻫﻤﯿﻦ 20 اﻟﯽ 15دﺳﺖ ﻧﺨﻮرده، ﻣﯿﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺳﻄﺢ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﻮﺟﻮد در ﻓﻼت ﻗﺎرة ﺑﺮﯾﺘﺎﻧﯿﺎ را ﺑﺮاي راﺳﺘﺎ اﯾﻦ ﮔﺮوه از ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺑﺮاي اﯾﺠﺎد "ﮐﺎﻧﺎل ﭘﻼﺳﻤﺎ" در ﺳﻨﮓ ﺣﻔﺎري، از ﺑﺮق ﭘﺎﻟﺴﯽ وﻟﺘﺎژ ﺑﺎﻻ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ .در اﯾﻦ ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﺑﺎ ﻋﺒﻮر ﺟﺮﯾﺎن ﺑﺮق ﭘﺎﻟﺴﯽ، اﻧﻔﺠﺎر ﻓﻮق اﻟﻌﺎده ﺳﺮﯾﻊ ﮐﺎﻧﺎل ﭘﻼﺳﻤﺎ در داﺧﻞ ﺳﻨﮓ در ﻣﺪت ﮐﻤﺘﺮ از ﯾﮏ ﻣﯿﻠﯿﻮﻧﯿﻢ ﺛﺎﻧﯿﻪ اﺗﻔﺎق ﻣﯽ اﻓﺘﺪ و ﺑﺎﻋﺚ ﺷﮑﺴﺘﮕﯽ و ﺧﺮد ﺷﺪن ﺳﻨﮓ ﻣﯿﺸﻮد .ﺳﻨﮓ ﻫﺎي ﺧﺮد ﺷﺪه در اﺛﺮ ﻧﯿﺮوي اﻧﻔﺠﺎر ﺑﻪ دﯾﻮاره ﻣﯽ ﭼﺴﺒﻨﺪ و ﯾﮏ دﯾﻮاره ﺳﻨﮓ رﯾﺰه در ﺟﺪاره ﭼﺎه اﯾﺠﺎد ﻣﯽ ﺷﻮد. ﺣﻔﺎري ﮐﺎﻧﺎل ﭘﻼﺳﻤﺎ ، در ﺑﻄﻦ ﺳﻨﮓ ﻣﺤﻞ ﺣﻔﺎري ﺑﺎ ﻧﯿﺮوي ﺗﺨﻠﯿﻪ اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﺳﺮﯾﻊ ﭘﻼﺳﻤﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﯿﺸﻮد .در اﯾﻦ روش، ﭘﻼﺳﻤﺎ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﻣﻨﻔﺠﺮ ﺷﺪه و اﻧﺮژي از ﻃﺮﯾﻖ آن ﺑﻪ ﺳﻨﮓ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﯿﺸﻮد .اﯾﻦ اﻧﻔﺠﺎر ﺳﺮﯾﻊ ﻣﺜﻞ ﯾﮏ ﭘﯿﺴﺘﻮن ﺑﺮ ﺳﻨﮓ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﺛﺮ ﻣﯿﮕﺬارد و ﻣﻮﺟﺐ ﺧﺮد و
١٢ 
ﻣﺘﻼﺷﯽ ﺷﺪن آن ﻣﯿﺸﻮد .ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژي ﭘﺮ ﻗﺪرت ﺑﺮق ﭘﺎﻟﺴﯽ، ﺗﻮده ﭘﻼﺳﻤﺎ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺑﺎر در ﺛﺎﻧﯿﻪ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽ ﺷﻮد . ﻧﺘﯿﺠﻪ اﯾﻦ روﻧﺪ ﻣﮑﺮر، ﺣﻔﺎري ﮐﻨﺘﺮل ﺷﺪه ﺑﺎ ﮐﺎراﯾﯽ ﺑﺎﻻ اﺳﺖ. 
روش ﮐﺎﻧﺎل ﭘﻼﺳﻤﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﻧﺘﻘﺎل و اﺳﺘﻔﺎدة ﺑﻬﯿﻨﻪ از اﻧﺮژي ﻣﺼﺮﻓﯽ، ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﻋﻤﺪه اي در ﻋﻤﻠﯿﺎت ﺣﻔﺎري داﺷﺘﻪ و ﺑﻪ ﻋﻼوه، ﭼﻮن در ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﮐﺎﻧﺎل ﭘﻼﺳﻤﺎ ﺳﻮراخ اﯾﺠﺎد ﺷﺪه ﮐﻮﭼﮏ و ﺑﻪ ﻗﻄﺮ ﯾﮏ ﯾﺎ دو اﯾﻨﭻ اﺳﺖ، ﻟﺬا ﺧﺮاﺑﯽ و رﯾﺰش   ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻘﺎم داﻧﺸﮕﺎه (David Macbeth) در ﺑﺴﺘﺮ درﯾﺎ در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ ﺣﻔﺎري ﺳﻨﺘﯽ ﺑﻪ ﺷﺪت ﮐﻤﺘﺮ اﺳﺖ .دﯾﻮﯾﺪ ﻣﮑﺒﺖ  ﻣﯿﮕﻮﯾﺪ :ﺧﯿﻠﯽ از ﺷﺮﮐﺘﻬﺎ اﮐﻨﻮن ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ رﺳﯿﺪه اﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﺎﻫﻬﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﻗﻄﺮ ﮐﻮﭼﮏ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﭘﺎﯾﯿﻦ Strathclyde ﺑﻮدن ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻫﺎي ﺣﻔﺎري و ﺗﺨﺮﯾﺐ ﮐﻢ در ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ، ﮔﺰﯾﻨﮥ ﺑﻬﺘﺮي ﺑﺮاي اﮐﺘﺸﺎف و اﺳﺘﺨﺮاج ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ .ﺣﻔﺎري ﮐﺎﻧﺎل ﭘﻼﺳﻤﺎ ﻣﯿﺘﻮاﻧﺪ ﻣﻮرد ﻣﺼﺮف ﻗﺮار ﮔﯿﺮد و ﺑﻪ ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژي ﺑﺮﺗﺮي در آﯾﻨﺪه ﺑﺮاي اﮐﺘﺸﺎف و ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻧﻔﺖ و ﮔﺎز ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﻮد. 
 

خبرنامه

آخرین اخبار

تماس با ما

کرج - میدان مادر - بلوار دانش آموز - ساختمان سوپر استار - طبقه سوم - واحد 11

9826-32756252+

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید